1 кен орнының тау-кен-геологиялық сипаттамасы



Скачать 136.87 Kb.
Дата15.05.2019
Размер136.87 Kb.

1 кен орнының тау-кен-геологиялық сипаттамасы

1.1 кен орны, геологиялық аймақ және шахта алаңы туралы жалпы мәліметтер

Шахтасы. Түсіпбаева Қарағанды көмір бассейнінің геологиялық-өнеркәсіптік ауданының солтүстік - батыс бөлігінде, Қарағанды қаласынан солтүстік-батысқа қарай 4 км жерде орналасқан.

Қазіргі уақытта шахта алаңы 4 блоктан тұрады. Шахталық алаңда К10 және к12 қаттар қорын өндіру аяқталғандықтан, оған 125/126 және 50 жылдық КСРО-ның қосалқы ауданы К7, к10, к12, к13, к14 қаттар бойынша қосымша қорлар беріледі.

Шахта кірме темір жолдармен және Транссибір және ТМД автотрассасының темір жолына шығатын асфальтталған автомобиль жолдарымен байланысты. Алаң бойынша Қарағанды қаласын Киров ауданымен байланыстыратын асфальтталған тас жол өтеді.шахталармен, аудандармен қатар электр және сумен қамтамасыз етілген.

Шахта бетінің рельефі Шығыс және оңтүстік-шығыс бағытта төмендейді. Абсолютті белгілер 520-580м. Шахтаның алаңында табиғи су тоғаны жоқ. Кли-мат күрт континентальды. Орташа жылдық температура 2-2, 5оС. Жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері 325мм құрайды. Қар жамылғысының орташа жылдық қалыңдығы 15-30 см, қар жамылғысының қалыңдығы 2-3м. Желдің орташа жылдамдығы 5-7м/сек.

1.2 Стратиграфия және литология

Шахталық алаңның геологиялық құрамында карбон, Юра, неоген және төртұштықтың пайда болуы бар.

Карбон түзілімдері Қарағанды свитерінде толық кесу түрінде ұсынылған. Қарастырылып отырған қуаты 680м көмір қабаттары Қарағанды свитеріне жатады. Күмбездің басым бөлігі құмтас пен алвролиттерде, ал аргиллиттер негізінен жасанды төбелер мен көмір қабаттарының табанында жатыр.

Свитеде 20 көмір қабаттары мен плиткалар бар, олар энергия сарқудан басталады. Мергель тақталарда кездеседі.

Литологиялық ерекшеліктері бойынша Свит үш сіңірден тұрады: кеуде, орта және жоғарғы.

Қуаты 140м төменгі подсвит плитасының түбінен К6 тақтасының төбесіне дейінгі қашықтықты алады. Оның құрамында фация, лагун және Сом басым. Төменгі бұрылыста ұсақ түйіршікті, жақсы сұрыпталған құмтас қабаттары тән, аргиллиттер мен алевролиттердің күңгірт-сұр түсті қабатымен бірге жүреді. Қуаты 320 м ортасынан бастап тақтаның төбесіне дейін К6 тақтаның негізіне дейін. Ол аллювиалдың басымдығымен, құрлықтық фацияның дамуымен сипатталады. Аллювиал конгламерат қабаттары бар құмнан тұрады. Подсвиттің жұмыс қуаты к7, к10, к12, к13, к14 бар 5 плитасы бар. жоғарғы субвитаның қуаты 190м және к15-к20 аралығында болады. Ол жиі ауысатын литологиялық өзгерістермен сипатталады. Олардың арасында құмтас пен алевролиттер басым.

Карбонның жуынды бетінің бетінде бұрыштық келіспеушіліктері бар Юра дәуірінің бейнелері жатыр. Карбонның көмір түзілуі киіз үйдің құрлықтық шөгіндісімен толық жабылған. Оның қуаты солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай 240 м дейін өседі.

Юр бейнесі 3 Свиттен тұрады: Саран,Дубовская және күміс құдық. Негізінен ол әлсіз цементтелген конгломераттардан, әртүрлі түйіршікті құмнан, алевролиттерден және қуаты мен құрылымы жағынан әлсіз қоңыр көмір қабаттарынан(0,4 - 1,5) тұрады.

Неогенді түзілетін кендер кең таралған емес. Олар төменгі бөлігінде 30м қуаты бар жеке дақ түрінде жатыр.

Төрттік түзілімдер барлық аудандарда дамыған және саздақтан, құмнан, қуаты 2-3 м және бөліктері 0,3 м болатын өсімдік қабаттарынан тұрады.

1.3 Тектоника

Қарағанды синклиналының солтүстік-батыс қанатында орналасқан Күзембаев атындағы шахтаның құрамдық формасында, сонымен қатар Күзембаев атындағы тектоникалық күрделі шахтада болады.

Көмір түзілімдері моноклинальды жатырда жатыр. Олар қосымша қатпарлармен және қорғаныс және бықсыту сипатындағы үзік бұзылулармен күрделене түседі. 10-20о плиталардың құлау бұрыштарының көп бөлігі. Ірі жарылатын бұзылыстар плиталарының ығысу амплитудасы 50-100 м. Ірі амплитудалық бұзылулармен плиталар, блоктық құрылымдар құрайды.

Блоктардың ішкі бөлігінде көмір пластинасы салыстырмалы түрде тыныш, ал ажырауы дамыған айиакада оның жатысуы қиын, әсіресе 14 және 14а қаумалдары жақындағаннан кейін.

14-ші аймақ Қарағанды сиеклиналының солтүстік-батыс қанатындағы ірі көлбеу құлаудың бірі болып табылады. Қаусырма барлау ұңғымаларымен терең зерттелген және бөліктегі Күзембаев шахтасының квершлакымен кесілген. Тапсырысқа жазылу тұрақты. Ол оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай 60о бұрышында орналасқан. Шахталық алаңның бұрынғы оңтүстік шекарасына тікелей жақын жерде, жоғарғы қабатта қау - сырмның ығысуы ығысады, соның салдарынан қауіп жыныстық қозғалу сипатында болады. Қауда амплитудасы оңтүстік-шығысқа қарай көбейеді және ыдырау орнынан 200-250 м қашықтықта 200 м жетеді. Түбі-рма бұл амплитуданы бөлік шекарасына дейін сақтайды, ал 125/126 қоры бөлігінде 80 м дейін төмендейді. Найзағайдың қуаты (30 м дейін) жыныс жыныстары аймағынан тұрады.

Қалпына келтіру Оңтүстік тектоникалық шекарада шамамен 12 ауданы бар және жалпы жақсы, тұрақты жазылым бар. Қозғалғыштың құлау бұрышы 50-70о, оңтүстік-шығыстан шығысқа қарай құлау бағыты, 50-ден 150 м-ге дейін тастау амплитудасы.

Қаусырма 5 оңтүстік-батыс жазылымы бар және шахта алаңының Шығыс және солтүстік-шығыс шекарасын алып жатыр. Қозғаушының құлау бұрышы 40-60о, қауға амплитудасы 40-60м. Тектоникалық ұсақтау аймағымен салыстырғанда, қозғалатын найзағайдың қуаты үлкен емес.

Барлау алаңы 125/126 геологиялық құрылыс бойынша неғұрлым күрделі болып сипатталады. Қабаттардың қарқынды дамуымен қатар қорғаныш және көкбауыр сипатындағы ірі Тектоникалық бұзылулар анықталды. Құлау бұрыштары 15-25о.

50-жылдық КСРО шахталық ауданы разрезінің ауданында ірі бұзушылықтар бай, бірақ қатпарлы күштер дамыған. Құлау бұрышы 5-тен 30о-ға дейін өзгереді.

1.4 көміртекті

Шахтада. түсіп Күзембаева Қарағанды свита К7 - к14 көмір қабаттары арасындағы қиманың бір бөлігі болып табылады

К7 көмір тақтасы К10 тақтасынан 60 м төмен және құрылыстың тұрақты сипаты бар. Аргиллитті және көмір аргиллитті жыныстар қабаттарының саны 2-3-тен аспайды. Тақтаның жұмыс қуаты 1,52 М. тақтаның көмір және әлсіз көмірді аргиллиттерден тұрады. Тікелей шыңында аргиллиттермен қатар алевролиттер мен құмтас дамиды. Негізінен аргиллиттер қатты үзілген және қуаты 0,3-0,5 м жалған төбелерді құрайды.

К10 көмір тақтасы К12 плитасынан 35м төмен. Ол шахта алаңында ең тұрақты болып табылады. Тақтаның құрылымын екі бөлікке бөлуге болады: жоғарғы, қуаты 0,4-1,6 м және төменгі 2,5-4,0 м.олар тақтаның жұмыс бөлігіне кірместен, конструкциясы, қуаты және жоғарғы бөлігінің күлділігі бойынша тұрақсыздығынан 0,5-0,7 м қатты жыныс бумаларымен бөлінген. Төменгі жұмыс бөлігі жұқа аргиллитті қабаттармен бөлінген (0,01-0,05 м) 3-8 көмір шоғырынан тұрады. Тақтаның тік төбесі құлауға бейім, қуаты 0,5-1м аргиллиттен тұрады. Қабаттың табанында, көмір массасымен жанасқан жерде ұсақтауға бейім, қуаты 0,4-0,5 м жұқа қабатты аргиллит болады.

көмір тақтасы к12 тұрақты және қуатты. Тақтаның құрылысында екі қабат анық көрінеді. Тақтаның жалпы қуаты 7,5-8м. Тақтаның тік төбесі тұрақсыз жыныстардан және қуаты 0,5-1,5 м аргиллиттерден тұрады.

Қабаттың жұмыс бөлігі 3-5м көмір шоғырынан тұрады. олар 0,1-0,15 м батырылған жұқа қабырғалы көмір аргиллиттермен бөлінген.

к13 көмір тақтасы К14 тақтасынан 10-40 м төмен. Оның жалпы қуаты 3,0-3,5 м. тақтаның қуатында екі қабат анық бақыланады: жоғарғы және төменгі, олардың ішінде тек төменгі жағынан ғана жүргізіледі. Оның қуаты 1,5-2,0 м, ал құрылымы қарапайым. Ол бір көмір шоғырынан тұрады және 1-2 жұқа (<0.05 м) саз жыныстары бар.

К14 көмір тақтасы к15 плитасынан 50м төмен. Көмір қабатының орташа қуаты 1, 5-1, 7 М.тақтаның құрылымы қарапайым. Оның жоғарғы бөлігінде қуаттылығы 0,01-0,05 м болатын 2-3 жыныс шпагаты бар. Тақтаның орташа жұмыс қуаты 1,78 м, ал қор ауданы ауданында 125/126-1,51 М.

Көмір қабаттары туралы негізгі мәліметтер және көмір сипатының көрсеткіштері 1.1 және 1.2 кестелерде келтірілген.

Кесте 1.2 Тақталар туралы негізгі мағлұматтар

Тақ-та аты

Тақта қалың-дығы,м

Көмір тығыз-дығы, т/м3

Тақта өнімділігі,

т/м


Төбе


Табан


Тақта-

лар


ара- қа-шықтығы, м

Дым-қыл-дығы,



Күлді-лігі,

Ұшпа

зат-тар,



Жану қызу-лығы, ккал/кг

Кү-

кірт


мөл-

шері,


Пайдалы

Орташа

Лито-логия-лық құра-мы

Тұрақтылы-ғы

Лито-логия-лық құра-мы

Тұрақтылы-ғы



















к12

3,8

2,6-3,45

3,0


1,55

4,19

аргил-лит

тұрақсыз

аргил-лит

тұрақ-ты

3

3,6

29,2

25,6

8290

0,59

к10

3,5

2,6-3,45

3,0


1,55

4,19

аргил-лит

тұрақсыз

аргил-лит

тұрақ-ты

3

3,6

29,2

25,6

8290

0,59

к7

1,8

2,6-3,45

3,0


1,55

4,19

аргил-лит

тұрақсыз

аргил-лит

тұрақ-ты

3

3,6

29,2

25,6

8290

0,59

к2

3,9

3,64-4,55

4,0


1,55

6,0

аргил-лит

тұрақты

аргил-лит

тұрақ-ты

44

3,6

29,2

24,9

8196

0,56

к1

3,7

3,8-4,6

4,2


1,55

5,74

аргил-лит

тұрақты

аргил-лит

тұрақ-ты




4,5

33,1

23,7

8180

0,73

1.5 Кен орнының гидрогеологиялық сипаттамасы

Көмір тақталарын өңдірудің геологиялық жағдайы қарапайым. Жатыс жағдайы бойынша, алаңда үш сулы көкжиек бар:төрттік алювиалды түзілімде, юр түзілімдерінде және карбон көмірлі қатқабатында.

Төрттік түзілімдегі сулы көкжиек шамалы қуатты әлсіз сумолдылығы- мен сипатталады.

Тәжірибе бойынша юра түзілімі комплексі сулы болып келеді.

Карбон көмірлі қатқабатында, әлсіз жарықшақтану және су өткізбейтін жыныстармен уақыт өте қабатталғанына байланысты сулылық әжептәуір әлсіз.

Жалпы судың шақтыға ағыны 52-55м3/сағ, оның ішінде 39-40м3/сағатты юр түзілімі береді және тек 12-13м3/сағ тау-кен үңгілері жүйесінен келеді.

Негізгі көкжиек астында көмір қорын өңдіру кезінде, шақтыға келетін су ағыны 100-120м3/сағ жетеді.

Карбон түзілімінің сулары жоғары минералданған, қатты және сульфат- ты қиянқы және металдарға қарсы коррозияялық қасиеті бар.

1.6 Тау-кен жағдайлары

Зерттеу жұмыстары бойынша, к127 тақталары бойынша газды желде -тудің тереңдік аймағы жер бетінен 130м терендікте.

Газдылықтын қарқынды өсуі жоғарыдан 300м терендікте, метанды ай- мақта болады. Бұл аз тереңдікте газдылық 0-ден 18м3/тг.м-ға дейін өседі. Газ- дың қарқынды өсу ьтереңдігі төмендеп, келесі төртжүздік қашықтықта 6-7м3/тг.н-ға ғана өседі. Алаң шегінде, к127 тақталар тобы үшін газдылық мөлшері 25м3/тг.м-дан аспайды.

ВОСТНИИ Қарағанды бөлімінің көмір тақталарының жарылу қаупі дең- гейі бойынша алынған негізгі анализ бойынша Түсіп Күзембаев атындағы шақ- ты алаңының шығыс қанатындағы к12 және к10 көмір тақталары 350м тереңдік- тен бастап көмір мен газдың кенеттен лақтыру бойынша , қауіпті болып табы- лады. 125/126 барлау алаңында көмір тақталары жарылу қауіпі деңгейі жағынан былай бөлінеді: к14-500м, к13-490м, к7-500м, к10 және к12-450м тереңдіктен бастап қауіпті және қауіп төңдіреді. Шақты тақталары көмірлерінің өздік жану- ға бейімділігіне байланысты, зерттеу жұмыстары шешімі мынадай: к12, к13, к14-өздік жануға бейім, к10-аз бейім, к7-бейім емес. өрт кезінде бұл тақталар көмір- лерінң жоғарғы қаупі бар. Оның ішінде к12 тақтасы I-ші топқа(қауіпті), к10, к13, к14-II-ші топқа(орташа қауіпті), к7-III-ші топқа жатады.

Көмір шаңының атылуы(жарылуы) бойынша шақты қауіптілер тобына кіреді.

Жыныстардағы кремнидің екі окисі 10%-ға жетеді.

Жыныстардың температурасы 500м терендікте +13о-тан+16оС-ға, ал 700м тереңдікте +16о-тан +18оқа жетеді.

1.7 Шақты алаңы шекаралары мен көмір қоры

Бөлімшенің өңдіруге қабылдаған шекаралары:батыста-50-жылдық СССР атындағы шақты алаңымен жалпы техникалық шекарасы, 1-інші барлау сызығы бойынша; шығыста сынық сызық, тағыда 50-жылдық СССР атындағы шақты алаңымен шекарасы;

Шақты алаңының қабылданған өлшемдері:

-жазылыс бойынша-1900-4400м;

-құлау бойынша-2420-3540м.

Жеке блоктардың өлшемдері:

Орталық блок:

-жазылыс бойынша-1400-2400м;

-құлау бойынша-1440-2520м.

Батыс блок:

-жазылыс бойынша-1200-1400м;

-құлау бойынша-1500-1625м.

50-жылдық СССР атындағы шақтыдан қима ауданы:

-жазылыс бойынша-1400м;

-құлау бойынша-750-800м.

125/126 барлау алаңымен қима ауданы:

-жазылыс бойынша-1820-2115м;

-құлау бойынша-1400-800м.

Жоғарыда көрсетілген шекаралар шегінде, барлау деңгейі бойынша қор- лар1.3 кестесінде көрсетілген.

Қорларды есептеу үшін алынған жұмысшы тақталардың саны Түсіп Күзембаев атындағы шақты жағдайына сәйкес келеді, яғни: орталық блок-к10, к12; батыс блок-к12,, к10, к7; 50-жылдық СССР атындағы шақтыдан қимада-к13, к14; 125/126 қор алаңынан қимада-к7, к14.

1.2 кесте Шақты алабының қорлары

тақталар


жобалық жоғалымдар


тұтыным жоғалымдары,

%



барлық жоғалымдар,

млн.т



баланстағы қорлар,

млн.т



өндірістік қорлар,

млн,т



өндіріс ғимараттарының қорғау кентіректерінде


тау-геологиялық шарттармен


к12

0,70

0,35

0,20

1,25

28,118

5,132

к10

0,31

0,15

0,16

0,62

12,762

5,935

к7

0,32

0,16

0,14

0,62

12,759

7,523

к2

0,91

0,45

0,33

1,69

36,429

18,926

к1

0,99

0,49

0,13

1,61

39,862

28,787


Поделитесь с Вашими друзьями:



База данных защищена авторским правом ©dogmon.org 2017
обратиться к администрации

    Главная страница